Στις 24 Νοεμβρίου 1870, ο Ισίδωρος Λουσιέν Ντουκάς έπνεε τα λοίσθια σε ένα ξενοδοχείο στο Παρίσι. Ήταν μόλις 24 χρονών, αλλά ένα χρόνο πριν ετέλειωσε “Τα τραγούδια του Μαλδορόρ” με το ψευδώνυμο “Κόμης του Λωτρεμόντ”. Δε μπαίνω σε λεπτομέρειες για το περιεχόμενο ώστε να μη σκανδαλιστεί το ευυπόληπτο αναγνωστικό κοινό μου· ας πούμε απλά ότι κανένας εν εδέχετουν να τον δημοσιεύσει. Εκόλωσε ακόμα τζαι ο Λακρουά, εκδότης που ήσιε στες ράσιες του Εμίλ Ζολά τζαι Βίκτωρα Ουγκώ. Τελοσπάντων, ουκ ολίγα χρόνια μετά που το θάνατο του, κοντά στα 1930, αναγνωρίστηκε πανηγυρικά ως ένας που τους πατέρες του Ευρωπαϊκού σουρρεαλισμού (ζήτω!).
Γιατί όμως να μην συγκαταλέγεται τζαι στους πατέρες του μαγικού ρεαλισμού; Αφήνοντας κατά μέρος το ότι ο διαχωρισμός των δυο ρευμάτων εν παραπάνω πολιτικο-φιλολογικο-γεωγραφικός παρά ουσιαστικός, πρέπει να λάβουμε υπόψην ότι ο Ντουκάς εγεννήθηκε τζαι έζησε το μισό της σύντομης ύπαρξης του στην Ουρουγουάη. Σε ψυχολογικά ευαίσθητες εποχές φαίνεται εν εχωρούσε το τέκνο Γάλλων διπλωματών στον αυτοπροσδιορισμό της Λατινοαμερικάνικης λογοτεχνικής ταυτότητας.
“[Τ]ι είναι ολόκληρη η ιστορία της Αμερικής, αν όχι ένα χρονικό του μαγικού ρεαλισμού;”, ρωτά ο Αλέχο Καρπεντιέρ (μετάφραση δική μου). Ο Καρπεντιέρ ήταν στην Γαλλία, με ενεργή συμμετοχή στο κίνημα του σουρρεαλισμού στα 1930, όταν έγινε διάσημος ο Ντουκάς. Έννεν τυχαίο που στην προσπάθεια πατενταρίσματος του μαγικού ρεαλισμού —τον οποίο αποκαλούσε μάλιστα “lo real marvelloso americano”— τζαι πλήρους απεμπόλισης του που τον σουρρεαλισμό των Ευρωπαίων, αντιμετωπίζει τζαι το θέμα του Ντουκάς. Αντί της αναγνώρισης ενός αθρώπου ο οποίος φυσικό ήταν να κουβαλά τζαι την Ουρουγουάη μέσα του, λέει κατά λέξη ότι “άφησε πίσω του μια εφήμερη λογοτεχνική σχολή” (πάλι μετάφραση δική μου).
Έτσι, αδιαμφισβήτητος τζαι τιμημένος πατέρας του μαγικού ρεαλισμού έμεινε ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές, τζαι το κίνημα εκατάφερε να καταπίνει για πολλά χρόνια πολλούς ταλαντούχους Λατινοαμερικάνους λογοτέχνες. Η δημοτικότητα του έφερε την πολιτική όλων σχεδόν των μεγάλων εκδοτικών οίκων σε επίπεδα μοντέρνας ποπ μουσικής: εκδίδω μόνο τη συνταγή που πουλά πολλά αντίτυπα. Και όλα για μια Λατινοαμερικάνικη πατέντα. Χαρακτηριστικό το ξέσπασμα του Χιλιανού συγγραφέα Αλμπέρτο Φουγκέτ, στο δοκίμιο “Δεν είμαι μαγικός ρεαλιστής”.
ΥΓ: Και όλα αυτά γιατί διαβάζω “Το Φθινόπωρο του Πατριάρχη” του Γκαρσία Μαρκές.
