Στις 22 Ιανουαρίου 2008, ο Υπουργός Εμπορίου και Βιομηχανίας προτίθεται να υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας της κυβέρνησης με την εταιρία Microsoft. Παρόλο που έχουν παρουσιαστεί στον τύπο κάποια στοιχεία της συμφωνίας (1, 2, 3, 4) τα οποία η κυβέρνηση θεωρεί ως θετικά, τα δύο μέρη αρνούνται να τη δημοσιεύσουν. Αν και δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε το ακριβές κείμενο της συμφωνίας, διατηρούμε πολύ σοβαρές επιφυλάξεις για τις δεσμεύσεις που καλείται η κυβέρνηση να αναλάβει, τόσο από οικονομικής πλευράς, όσο και από πλευράς τεχνολογικής και εκπαιδευτικής ανάπτυξης του τόπου.
Η μεθοδολογία που ακολουθείται προκαλεί από μόνη της κάποιες αρχικές υποψίες. Μια συμφωνία που αφορά το δημόσιο τομέα στην ολότητα του και δεσμεύει την κυβέρνηση στη διάθεση πολλών εκατομμυρίων ευρώ, επηρεάζοντας μακροπρόθεσμα την εκπαίδευση και την ανάπτυξη, κρατείται κλειστή και μυστική, και δεν διευκρινίζεται κατά πόσο ή πότε θα ανακοινωθεί μετά την υπογραφή της. Κατά δεύτερο λόγο, η κυβέρνηση προτίθεται να υπογράψει τη συμφωνία μερικές μέρες πριν τις εκλογές, δεσμεύοντας ουσιαστικά την επόμενη κυβέρνηση στο παρά πέντε της θητείας της.
Η Microsoft είναι μια εταιρία που απέναντι στις καταδίκες της από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανταγωνισμού για παραβίαση των κανόνων περί ανταγωνισμού (anti-trust), αρνείται πεισματικά να συμμορφωθεί, ζητάει το λογαριασμό και πληρώνει. Το Μάρτιο του 2004, μετά από πενταετή έρευνα, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Microsoft παραβίασε τη νομοθεσία περί ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διέταξε τη λήψη μέτρων σχετικά με τη συμπεριφορά της εταιρίας και της επέβαλε πρόστιμο 497.2 εκατ. ευρώ. Εντούτοις η Microsoft συνέχισε να μην συμμορφώνεται και η Επιτροπή επέστρεψε τον Ιούλιο του 2006 με νέο πρόστιμο 280.5 εκατ. ευρώ. Όλες οι εφέσεις της Microsoft απορρίφθηκαν το Σεπτέμβριο του 2007. Είναι επίσης απαραίτητο να τονιστεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 14 Ιανουαρίου του 2008 ανακοίνωσε ότι διερευνά δύο νέες υποθέσεις για αθέμιτο ανταγωνισμό από τη Microsoft.
Ο Υπουργός, δήλωσε στον τύπο πως «πρόκειται για μία δέσμευση των δύο πλευρών, ότι η πρόταση της Microsoft θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Δεν είναι τελεσίδικη απόφαση». Σίγουρα ένα μνημόνιο δεν είναι συμβόλαιο και καθορίζει ξεκάθαρα ότι τα μέρη δεν αναλαμβάνουν νομικές υποχρεώσεις με την υπογραφή του. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να εξασφαλιστεί η συγκατάθεση της Γενικής Ελεγκτού, και να μη θορυβηθεί η Νομική Υπηρεσία και η Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισμού. Προκύπτει όμως ένα εύλογο ερώτημα. Αν η συμφωνία δεν είναι δεσμευτική και τελεσίδικη, τότε που οδηγεί την Κυπριακή Δημοκρατία η υπογραφή της;
Το Ελληνικό δημόσιο ακολούθησε την ίδια πορεία υπογράφοντας παρόμοιο, αν όχι πανομοιότυπο, μνημόνιο συνεργασίας το Φεβρουάριο του 2006. Το μνημόνιο αυτό περιλάμβανε τις ίδιες υποσχέσεις για εμπλοκή της Microsoft στην σύσταση Κέντρου Καινοτομίας, την παροχή υποτροφιών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και τα λοιπά που ανακοινώθηκαν. Κάθε σχετική ερώτηση που έγινε στη Βουλή και που ζητούσε το πλήρες κείμενο της συμφωνίας αφέθηκε αναπάντητη. Τελικά, στις 10 Ιανουαρίου 2008, ο κ. Αλογοσκούφης κατάθεσε σχέδιο κυρωτικού νόμου, στο οποίο όλες οι υποσχέσεις της Microsoft αφήνονται να ρυθμιστούν από ξεχωριστές συμβάσεις, ενώ το Ελληνικό δημόσιο αναλαμβάνει να αγοράσει μέχρι το τέλος του 2008 ελάχιστο αριθμό 70000 αδειών χρήσης για λογισμικό της Microsoft, σε τιμές που δεν καθορίζονται καν, αλλά χαρακτηρίζονται απλώς ως “προνομιακές”, “αναλόγως των ποσοτήτων που θα εγγραφούν”.
Ουσιαστικά, όπως φαίνεται ξεκάθαρα από την περίπτωση της Ελλάδας, όλη η καινοτομία που προβάλλεται, φαίνεται να καταλήγει στην απευθείας συμφωνία για αγορά και προμήθεια χιλιάδων αδειών χρήσης προϊόντων της Microsoft, εταιρία γνωστή για τις αθέμιτες μονοπωλιακές τακτικές της. Η συμφωνία, η οποία συντάχθηκε και θα υπογραφεί αδιαφανώς, θα καθιερώσει άνισες, μη-ανταγωνιστικές τακτικές στις συμβάσεις και αγορές του Κυπριακού Δημοσίου. Αγνοούνται έτσι οι αποφάσεις πολλών κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την υιοθέτηση στη δημόσια διοίκηση ανοικτών προτύπων και ελεύθερου λογισμικού. Αυτές οι εναλλακτικές επιλογές θα είχαν χαμηλότερο κόστος, ενώ θα ενίσχυαν την τεχνολογική ανάπτυξη και αυτοδυναμία των κυπριακών επιχειρήσεων και γενικότερα της Κύπρου.
Η επικείμενη συμφωνία μεταξύ κυπριακής κυβέρνησης και Microsoft είναι πλήγμα για τη χρήση ανοιχτών προτύπων και συνιστά τροχοπέδη για την ανάπτυξη της κοινωνίας της πληροφορίας. Αν και υπάρχουν πολλές διαθέσιμες επιλογές τεχνολογιών πληροφορικής, η συμφωνία δεσμεύει μακροπρόθεσμα τη χώρα στην προνομιακή μεταχείριση και υιοθέτηση των τεχνολογιών μίας εταιρίας. Μια ερμηνεία της ενέργειας της Κυπριακής Κυβέρνησης θα οδηγούσε στο συμπέρασμα πως το κράτος επιδοτεί τις επιχειρήσεις κλειστού και μονοπωλιακού λογισμικού και, πιο συγκεκριμένα, της Microsoft. Αν το κράτος είχε τέτοιο δικαίωμα, θα ήταν υποχρεωμένο να διοχετεύσει αυτές τις επιδοτήσεις στις κατευθύνσεις οι οποίες είναι μέγιστης κοινωνικής αξίας. Είναι αναμφισβήτητο, πως σε αυτή την περίπτωση, αν το κράτος αποφάσιζε να επιδοτήσει λογισμικό, θα ήταν υποχρεωμένο να επιλέξει το ελεύθερο εις βάρος του κλειστού και μονοπωλιακού λογισμικού της Microsoft, λαμβάνοντας υπόψη το κοινωνικό όφελος και την ορθολογική χρήση των φόρων που πληρώνουν οι πολίτες.
Είναι απαραίτητο να τονιστεί πως η ελευθερία και έλλειψη κόστους είναι ανεξάρτητες έννοιες: υπάρχει λογισμικό που είναι κλειστό και διατίθεται με αντίτιμο, λογισμικό που είναι κλειστό και διατίθεται δωρεάν, λογισμικό που είναι ελεύθερο και διατίθεται με αντίτιμο, λογισμικό που είναι ελεύθερο και διατίθεται δωρεάν, ακόμα και λογισμικό που διατίθεται υπό περισσότερους από έναν τρόπους. Ευτυχώς, το ελεύθερο λογισμικό συντελεί σε χαμηλότερο συνολικό κόστος. Όμως, ακόμα και αν υποθέσουμε πως είναι πιο ακριβό από το κλειστό λογισμικό (πράγμα που εύκολα αποδεικνύεται ως μη αληθές) η ύπαρξη και μόνο ενός επαρκούς προϊόντος ελεύθερου λογισμικού για μια συγκεκριμένη λειτουργία θα υποχρέωνε το κράτος να το χρησιμοποιήσει, όχι επειδή το προστάζει οποιαδήποτε συμφωνία, αλλά εξ’ αιτίας των βασικών αρχών που προκύπτουν από την ίδια την υπόσταση ενός έννομου δημοκρατικού κράτους.
Είναι πεποίθηση μας ότι η κυβέρνηση δεν έχει διερευνήσει ικανοποιητικά τις εναλλακτικές λύσεις και προχωρεί βεβιασμένα στην υπογραφή μιας συμφωνίας που θα οδηγήσει σε περαιτέρω δέσμευση της για προνομιακή μεταχείριση μιας εταιρίας που ήδη έχει αποδείξει ότι ακολουθεί ένα κλειστό μοντέλο ανάπτυξης και δεν διστάζει να ελιχθεί αθέμιτα, εμποδίζοντας την τεχνολογική ανάπτυξη. Ζητούμε να αναβληθεί αμέσως η υπογραφή του μνημονίου, και να γίνει εμπεριστατωμένη ανάλυση της κατάστασης, πραγματική έρευνα για τις πιθανές πορείες που μπορεί να ακολουθήσει το δημόσιο, και μετά να αποφασιστεί υπεύθυνα ποια είναι η καλύτερη οδός για την ανάπτυξη της έρευνας, της εκπαίδευσης και της υποστήριξης του δημόσιου τομέα.
Νεόφυτος Δημητρίου — Αλέξανδρος Κυριακίδης — Γιώργος Στρατής
Μίζες μίζες μίζες!
Σάββατο 19/01/2008 08:46Σας μεταφράζω γιατί αξίζει τον κόπο το άρθρο του υπουργού υποδομών του καντονίου του Βό στην Ελβετία François Marthaler (http://blogs.verts-vd.ch/marthaler) σχετικά με το θέμα.
Το γερμανικό ελεγκτικό συνέδριο έχει επισημάνει διασπάθιση 1.8 δισεκατομμυρίων € από την Ομοσπονδιακή κυβέρνηση, από τα οποία έναν μεγάλο μέρος για δαπάνες σε λογισμικά. Η μονοπωλιακή θέση της Μικροσόφτ καταγγέλλεται για ακόμα μια φορά. Η θέση εξάρτησης από τους εκδότες ιδιοκτήτες λογισμικών είναι προβληματική λόγω των αναγκαστικών ενημερώσεων των προγραμμάτων (σταμάτημα της τεχνικής υποστήριξης και της εξέλιξης παλιών εκδόσεων).
Από τον καιρό που ανέλαβα την ευθύνη του κοντυλιού της πληροφορικής του καντονιού του Βό (70 εκ €), μένω έκπληκτος να βλέπω ένα μεγάλο μέρος των διαθέσιμων πόρων να χάνονται όχι στην ανάπτυξη νέων λειτουργικών δυνατοτήτων, αλλά στην αντικατάσταση παλιών εκδόσεων λογισμικών που μετατράπηκαν από τους εκδότες τους σε άχρηστα «απαρχαιωμένα» ή για την αναγκαστική αντικατάσταση του λειτουργικού συστήματος.
Από το 2005 όπου υιοθετήθηκε η κυβερνητική στρατηγική που ενθαρρύνει τα λογισμικά ανοικτού κώδικα, κανένα σχέδιο που έχει να κάμει με λογισμικά δεν διαφεύγει σοβαρής μελέτης για να βρεθούν εναλλακτικές «ανοικτές λύσεις» όπως υποδεικνύει το Γερμανικό ελεγκτικό συνέδριο. Εντούτοις, η στρατηγική αυτή προσκρούει σε δύο σοβαρές δυσκολίες.
Κατά πρώτο λόγο, οι εταιρίες υπηρεσιών λογισμικών ανοικτού κώδικα (SS2L), είναι συνήθως μικρές επιχειρήσεις που δυσκολεύονται να φέρουν σε πέρας σε λογικά χρονικά περιθώρια μεγάλα έργα των οποίων το κόστος πολλές φορές ανέρχεται σε εκατομμύρια ευρώ. Διαθέτοντας ισχνές συστάσεις και μικρή ή ανύπαρκτη προηγούμενη πείρα σε παρόμοιας εμβέλειας δουλειά, οι νέες αυτές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να απαντήσουν στα κριτήρια που θέτουν οι δημόσιες προσφορές σχετικά με την ποιότητα και τις απαιτούμενες ικανότητες. Αυτό είναι λυπηρό αν σκεφτούμε το δυναμικό δημιουργίας εργασιακών θέσεων στον τόπο με υψηλή προστιθέμενη αξία. Αυτό το τελευταίο επιχείρημα θα πρέπει να ενθαρρύνει το κράτος να δείξει περισσότερη τόλμη και να δεχτεί να πάρει πιο ψηλά ρίσκα.
Βασικά είναι ο σταθμός εργασίας Windows που εμποδίζει την απαλλαγή από την λογισμική εξάρτηση έναντι των εκδοτών. Είναι οικονομικά αδύνατο να ξαναγραφτούν τα επαγγελματικά προγράμματα τα οποία δεν μπορούν να δουλέψουν σε Λίνουξ. Κατ΄ επέκταση, συνεχίζουμε να επενδύουμε σε λογισμικά στενά συνδεδεμένα με το λειτουργικό αυτό σύστημα. Είναι ο σκύλος που τρέχει πίσω από την ουρά του. Προσπάθησα να απαιτήσω συστηματικά από οποιαδήποτε πληροφορική εφαρμογή να μπορεί να λειτουργεί ανεξάρτητα από το λειτουργικό σύστημα του υπολογιστή αλλά είναι σπάνιο η απαίτηση αυτή να εκπληρωθεί. Παραμένει τουλάχιστο στο roadmap για τη μέρα που στην αγορά θα κυκλοφορούν περισσότερα destop Linux.
Υπάρχουν δύο δρόμοι για να ξεφύγουμε από αυτό το αδιέξοδο. Ο πρώτος είναι να εγκαθίστανται συστηματικά και τα δύο συστήματα, Linux και Windows. Υπάρχουν διάφοροι υπαλλακτικοί τρόποι για να εφαρμοστεί αυτό (…). Ο άλλος δρόμος είναι να δημιουργούμε αποκλειστικά λογισμικές εφαρμογές web με άλλα λόγια όπου η επικοινωνία πελάτη-εξυπηρετητή να γίνεται μέσο οποιουδήποτε πλοηγού ιντερνέτ, και κατ΄ επέκταση ανεξάρτητα από το λειτουργικό σύστημα του υπολογιστή.
Πολλές πληροφορίες για εφαρμογές του ελεύθερου λογισμικού από το δήμο της Λοζάνης και το Καντόνι του Βό εδώ http://www.vd.ch/?id=16189 διστυχώς στα γαλλικά.
Σάββατο 19/01/2008 11:30Δεν νομίζετε ότι μια καταγγελία στην γενική ελέγκτρια θα μπορούσε να έχει κάποιο αποτέλεσμα;
Επίσεις αν έχετε κάποια πρόσβαση στα του υπουργείου, θα μπορούσα να φέρω σε επαφή τον Ελβετό υπουργό με τη δική μας κυβέρνηση, ο υπουργός (ο Ελβετός) εν γνωστός μου τζαι μιλούμε. Το ζήτημα δεν είναι τζαι τόσον εύκολον. Για να πάρει κάποιος το ρίσκο τζαι να τολμήσει το opensource ίσως χρειάζεται να γνωρίσει κάποιους που ήδη το δουλεύκουν (εκτός από τους φαν φοιτητές). Ο δήμος της Λοζάνης τζαι ο δήμος του Βερολίνου ήδη επροχωρήσαν πολλά. Να ξέρετε όμως ότι τζεί που γίνουνται βήματα, υπάρχουν τζαι πολλές αντιδράσεις τζαι χρειάζεται πολλή πολιτική βούληση, ίσως τζαι πολιτικό κόστος, για να προχωρήσει.
Σάββατο 19/01/2008 11:39Η λύση των web εφαρμογών (εννοείται περιορισμένες στο intranet της κυβέρνησης και όχι στο διαδίκτυο) είναι ίσως η καλύτερη λύση στο πρόβλημα της εξάρτησης στην Microsoft.
Το θέμα όμως είναι ότι αμφιβάλλω κατά πόσων οι λαμβάνοντες τις αποφάσεις έχουν την απαιτούμενη τεχνολογική γνώση για να αντιληφθούν το concept του opensource.
Σαν ιδέα όμως είναι απλή και εφαρμόσιμη. Μια τροποποιημένη διανομή λίνουξ που να μπορεί να εγκατασταθεί σε όλους τους υπολογιστές, μετατρέποντας τους σε terminal αντί σε desktop computers. Τα δεδομένα δηλαδή να φυλάγονται στους servers παρά στους υπολογιστές. Αυτόματα, όλα γίνονται κεντρικά, κάνοντας τις ζωές όλων πολύ πιο εύκολες. Έτσι, το θέμα της αναβάθμισης hardware μετριάζεται, καθώς οι απαιτήσεις που έχει το λίνουξ από το σύστημα είναι σαφώς λιγότερες από αυτές που έχουν τα windows. Παράληλα, το γεγονός ότι στα κυβερνητικά κτήρια υπάρχουν 10-15 διαφορετικά είδη υπολογιστών κάνει τη διαδικασία αυτή πολύ πιο εύκολη, καθώς μπορούν να βγούν αντίστοιχες μεταγλωτίσεις του πυρήνα για τα 10-15 διαφορετικά μηχανήματα που να ελαχιστοποιούν (σε μεγαλύτερο βαθμός) τις απαιτήσεις όσον αφορά hardware.
Με αυτό τον τρόπο δεν χρειάζεται να πληρώνονται τόσα εκατομμύρια στην αγορά αδειών χρήσης για Windows και Office από τη Microsoft.
Ευσεβοποθείες;
Κυριακή 20/01/2008 05:48Ορισμένα πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε για το θέμα:
1 Η πρώτη πρόταση επεξεργάστηκε από τον Υπ. Οικονομικών, Τάκη Κληρίδη τέλος του 2002 ο οποίος μαζί με άλλους προσκλήθηκαν και είχαν συναντήσεις στα γραφεία της Microsoft.
2 Η πρόταση έφτασε στην Επιτροπή Μηχανογράφησης για συζήτηση αρχές του 2003 και αν θυμάμαι όλα τα μέλη αντέδρασαν αρνητικά έτσι καταφέραμε να την ακυρώσουμε γιατί περιείχε πραγματικά απαράδεκτες πρόνοιες (π.χ. να εκπαιδευτούν με έξοδα της Κύπρου 300 άτομα για 2 μέρες στης ΗΠΑ και όχι στην Κύπρο!)
3 Η πρόταση απορρίφθηκε τελικά από τον τότε Υπουργό Μάρκο Κυπριανού μετά και από αρνητικά δημοσιεύματα.
Αυτά τα πράγματα δεν έχουν πολιτική χροιά και να μην ξεχνάτε ότι υπουργοί έρχονται και φεύγουν ενώ οι υπηρεσιακοί μένουν.
Κυριακή 20/01/2008 21:45Το παράξενο για μένα είναι η μυστικότητα και το γεγονός ότι ζητήθηκε να το υπογράψει ο Υπ. Εμπορίου και όχι ο Οικονομικών στον οποίο ανήκει η Υπηρεσία, άσχετα αν το αποκαλούν “Εμπορική Συμφωνία”.
Αυτά τα λίγα για να μην μπλέξω πάλι …
Κοιτάξτε και αυτό:
http://www.simerini.com.cy/nqcontent.cfm?a_id=135852
και για να “εκπαιδευτικούς” λόγους 2 από τα κόλπα εδώ:
http://green.theopemptou.com/tendertrck1.htm
Πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες και παρατηρήσεις, σας ευχαριστώ.
Τις τελευταίες μέρες κάνουμε διάφορες προσπάθειες να επικοινωνήσουμε με κόσμο που έχει τη δυνατότητα να φέρει το θέμα στην επιφάνεια. Μέχρι στιγμής, παρόλο που όλοι συμμερίζονται τις ανησυχίες μας, κανένας δεν αναλαμβάνει να δημιουργήσει δημόσιο διάλογο επί του θέματος.
Τώρα που έχει υπογραφεί η συμφωνία θα πρέπει να δούμε αν θα δημοσιευτεί το περιεχόμενο της.
Τετάρτη 23/01/2008 10:34