Μια φορά και ένα καιρό ήταν το Σύνταγμα του 1960. Το Σύνταγμα του 1960 είσιε πολλά προβλήματα, τζαι ουσιαστικά εν εδούλεψε ποττέ. Διαβάστε το καμιά ημέρα, έσιει χάζι. Για όσους εν τέλεια άσχετοι, τον τζαιρό που έκλαιε ο προέδρατσος μας στες κάμερες τζαι ελάλεν ότι «επαρέλαβ[ε] κράτος», εν για το Σύνταγμα του 1960 που εμίλαν. Που τον τζαιρό που επήαν στραβά τα πράματα (βλέπε πρώτα το 1963 τζαι μετά το 1974) αποφασίσαμεν να το φέρουμε πιο πολλά στα μέτρα μας, τζαι αρκέψαμεν τες μοτίφες[*]. Τώρα, τρεις δεκαετίες μπροστά, οι μοτίφες αποδεικνύουνται… ενδιαφέρουσες.
Τούτα ούλλα τα αντισυνταγματικά τερτίπια εκάμαμεν τα για ένα πολλά απλό λόγο. Αφού το Σύνταγμα του 1960 εν ήταν ελληνορθόδοξο, τζαι μιας τζαι οι Τ/Κ εν ήταν πλέον μες τα πόθκια μας, αποφασίσαμε να το κάμουμε ελληνορθόδοξο μονομερώς. Σπαθί μας ήταν το «δίκαιο της ανάγκης», ένας όρος που η Κύπρος έβαλε το λιθαράκι της για να γίνει κομμάτι της διεθνούς νομικής γλώσσας. Το δίκαιο της ανάγκης λαλεί ότι επειδή εμείς είμαστε θύματα μιας μεγάλης τραγωδίας (βλέπε Τ/Κ ανταρσία, εισβολή, κατοχή) τζαι οι οχτροί μας εκάμαν το Σύνταγμα του 1960 να μέννεν λειτουργικό, εννα του κάμουμε μερικές αλλαγούλλες για να είναι λειτουργικό ώσπου να αποκατασταθεί η συνταγματική τάξη.
Ουφ, πόσο πρόλογο πλέον. Μπαίνουμε στο ψητό. Μια που τες μοτίφες αφορά στην εκπαίδευση. Το Σύνταγμα του 1960 λαλεί (άρθρο 87 για τους ψυχάκηδες που εν με πιστεύκουν) ότι για ούλλα τα θρησκευτικά, εκπαιδευτικά, μορφωτικά τζαι διδακτικά θέματα είναι αρμόδια η Κοινοτική Συνέλευση. Με λίγα λόγια οι Ε/Κ (που συμπεριλαμβάνουν τζαι τους Αρμένιους τζαι τους Λατίνους συνταγματικά) δικαιούνται να ρυθμίζουν την ελληνορθόδοξη παιδεία τους, τζαι οι Τ/Κ την ισλαμοτουρκική παιδεία τους. Πούντους τούτους ούλλους που μας λαλούν για τες ρατσιστικές ομοσπονδίες τζαι θέλουν να διαφυλάξουν την Κυπριακή Δημοκρατία τωρά… άσχετο.
Εμείς όμως εδημιουργήσαμε Υπουργείο Παιδείας. Τα Υπουργεία έννεν Κοινοτικά, εν κρατικά, για αυτό εξάλλου τζαι εν υπήρχε ένα για την παιδεία, διότι εν εθέλαμε κοινή παιδεία. Οι κρατικοί θεσμοί εξυπηρετούν ούλλους ανεξαιρέτως τους πολίτες του κράτους, τζαι συνεπώς πρέπει να σέβουνται τα δικαιώματα τους. Βεβαίως τούτο εν ήταν πρόβλημα γιατί το κράτος ήταν πλέον δικό μας, τζαι κανένας εν μας έλεγχε. Έτσι, για παράδειγμα, το μάθημα των θρησκευτικών εμπορούσε να εν κατηχητικό για τον Ορθόδοξο Χριστιανισμό, αντί να εν αντικειμενική μελέτη του φαινομένου πίστη τζαι των διαφόρων θρησκειών που υπήρξαν τζαι υπάρχουν.
Τα τελευταία χρόνια αλλάξαν ελαφρώς τα πράματα. Πρώτον, είχαμε ένα κύμα μετανάστευσης, τεράστιο μέρος του οποίου ενθαρρύναμε οι ίδιοι (θέλουμε φιλιππινέζες υπηρέτριες τζαι πακιστανούς μισταρκούς, θέλουμε φοιτητές να χρυσώνουν τα κολλέγια, θέλουμε τους βορειοελλαδίτες αδελφούς μας (εχτός αννέν εγκληματίες, στην οποία περίπτωση εν ρωσσοπόντιοι και όχι βορειοελλαδίτες αδελφοί μας)). Δεύτερον, εμπήκαμε στην ΕΕ τζαι εβασιστήκαμε πολιτικά σε υπερθετικό βαθμό στο ΕΔΑΔ. Τούτα τα δυο πράματα μεταφράζουνται σε μια νέα πραγματικότητα: εν είμαστε όσο ομοιογενείς ήμασταν παλιά, τζαι εν είμαστε ανεξέλεγκτοι. Με απλά λόγια, υπάρχουν άνθρωποι αλλόθρησκοι των οποίων τα δικαιώματα εν μπορούμε απλά να αγνοούμε.
Η φασαρία με το μάθημα των θρησκευτικών εν γελοία, διότι ούλλοι όσοι τη συζητούν δέχουνται ότι εν λογικό τα θρησκευτικά να εν κατηχητικό, άρα το πρόβλημα εν η δημιουργία κανόνων που να επιτρέπουν στους μη ελληνορθόδοξους να μεν το παρακολουθούν. Η ΠΟΕΔ θέλει να εν μόνο όσοι εν μέλη άλλων θρησκειών, τζαι το Υπουργείο λαλεί να εν όσοι έχουν φιλοσοφικές διαφορές με το μάθημα. Ο ένας σιειρότερος που τον άλλο δηλαδή, ουσιαστικά συμφωνούν αλλά με διαφορετικές διατυπώσεις. Κανένας εν εφκήκε να πει ότι πρέπει να το διαλύσουν τζαι να στήσουν ένα μάθημα θρησκευτικών που να μεν προσηλυτίζει[**]. Ή τουλάχιστον, αφού έννε έτσι ποθκιάντροποι όπως εγώ, το μάθημα των θρησκευτικών να γίνει αντικειμενικό τζαι φιλικό προς το νέο πολυπολιτισμικό πρόσωπο της ευρωπαϊκής Κύπρου.
Απλό; Όχι στην Κύπρο.
ΥΓ: Αν σκέφτεστε γιατί η επικαιρότητα μου έννεν η πτώση του ελικοπτέρου της ΕΦ, εν επειδή εγώ εκαλύφτηκα πλήρως με περσινό κείμενο, το οποίο έκτοτε απλά επιβεβαιώνεται με κάθε νέο πατατράκ της ΕΦ (μίζες στους εξοπλισμους από Κίνα, ατύχημα στο Κολόσσι, όργιο νυμφομανούς με στρατιώτες σε φυλάκιο, τζαι το τελευταίο ατύχημα με το ρωσσικό ελικόπτερο). Επρόσεξα ότι το link του κειμένου προς τον προϋπολογισμό επέθανε, οπότε ψάξετε μόνοι σας αννέν πραγματικό το νούμερο των 130 εκ. το χρόνο.
[*] Για τους καλαμαράδες τζαι τους γλωσσολόγους, η μοτίφα φκαίνει που το modify, τζαι χρησιμοποιείται συνήθως για αυτοκίνητα/μοτοποδήλατα που τροποποιούνται για να έχουν πιο δυνατή μηχανή, πιο αγωνιστικά εξαρτήματα κλπ. Εδώ λέμε μοτίφες εννοόντας την κατάργηση των Κοινοτικών Συνελεύσεων, τη δημιουργία της Εθνικής Φρουράς, τη δημιουργία του Υπουργείου Παιδείας, την απαλoιφή της μιας επίσημης γλώσσας τζαι διάφορα άλλα.
[**] Στο ίδιο καλάθι πρέπει να μπουν τζαι οι εκκλησιασμοί στους οποίους βάλλουν τα μωρά να παν εκκλησία τζαι να κοινωνήσουν, τζαι η πρωινή προσευχή την οποία κάμνουν τα μωρά κάθε πρωί.
Έχεις απόλυτο δίκαιο! Η νοοτροπία των Κυπρίων -όχι μόνο σε θέματα παιδείας- θέλει ριζική ανανέωση… αλλά τούτον εν μεγάλον κεφάλαιο…
Για την εκπαίδευση, δεν είναι μόνο το μάθημα των θρησκευτικών που πρέπει να αναθεωρηθεί. Τα φιλολογικά μαθήματα κατά κύριο λόγο θέλουν πολύ ξεσκόνισμα. Γιατί να μεν μπορούμε απλά να παραθέτουμε γεγονότα, να κάμουμεν τους πιο μιτσιούς να έχουν κριτική σκέψη, να μαθαίνουν που τα λάθη; Απλό!: γιατί έτσι μας εμάθαν τζιαι μας! Εμάθαμε να τους τα διούμε μασημένη και ξανά μασημένη τροφή. Γιατί; Γιατί έτσι μας εμάθαν τζιαι μας! Είχαμε τζιαι έχουμε μια τάση να τους φανατίζουμε -ναι έτσι μας εμάθαν τζιαι μας!!!- καθώς μας έμεινε τζίνη η νοοτροπία του αδικημένου που ούλλοι πρέπει να τους λυπούνται (==να σιύφκουν τζιαι να τους προσκυνούν), που δυστυχώς εν μας επιτρέπει να προχωρήσουμε μπροστά! Μόνον κύκλους κάμνουμε… Τζιαι μόνο λόγια είμαστε… δυστυχώς!
Γενικά για το μάθημα των θρησκευτικών συμφωνώ αλλά μια μικρή παρέμβαση για το δίκαιο της ανάγκης:
Το δίκαιο της ανάγκης δεν δημιουργήθηκε επειδή θέλαμε να κάνουμε μοτίφες, αλλά επειδή λόγω των αναταραχών, ακόμα και το σύνταγμα του 1960 δεν μπορούσε να λειτουργήσει. Παρά να μην μπορεί να λειτουργήσει οτιδήποτε, χρησιμοποιήθηκε το δίκαιο της ανάγκης (που είναι νομολογημένο και διεθνώς) για να δικαιολογήσει ορισμένα πράγματα όπως π.χ. γιατί ξαφνικά δεν υπήρχαν Τούρκοι δικαστές στο Ανώτατο Δικαστήριο (υπόθεση Ibrahim).
Over the years το δίκαιο της ανάγκης χρησιμοποιήθηκε και για διάφορα άλλα που δεν μπορούσαν κανονικά να γίνουν διότι οι Τ/Κ μαντρώθηκαν στο Βορρά. Δυνάμει του δικαίου της ανάγκης για παράδειγμα μπορέσαμε να εισαγάγουμε τον πολιτικό γάμο.
Το δίκαιο της ανάγκης δεν χρησιμοποιείται για να «αλλάξει» πράγματα που δεν μας αρέσουν. Χρησιμοποιείται για να παρακάμψει άρθρα του συντάγματος που δεν μπορούν να λειτουργήσουν λόγω της απουσίας των Τ/Κ. Υπάρχει διαφορά. Το δίκαιο της ανάγκης δεν προσφέρει μόνιμη θεραπεία, είναι ένα προσωρινό μέτρο (έστω 40 χρονών) ώσπου να λειτουργήσει το σύνταγμα.
Όταν το χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά το 1963, δεν μπορούσαν βέβαια να φανταστούν πόσο καιρό θα διαρκούσε η έκριθμη κατάσταση.
«Ο Χωρεπίσκοπος Αρσινόης ανέφερε χαρακτηριστικά ότι υπάρχει τρόπος να γίνει δυνατός ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να μην παρεκκλίνουμε από τα ευρωπαϊκά θέσμια αλλά την ίδια ώρα, συνέχισε, η Εκκλησία ζητά να μην ανοίξει η πόρτα για τους ορθόδοξους να παίρνουν απαλλαγή.»
Το ζητούμενο λοιπόν είναι τα αρνιά να παραμείνουν στο μαντρί. Κανένας Ελληνορθόδοξος δεν πρέπει να ξεφύγει από την αγκαλία της Μητέρας Εκκλησίας. Κι αν ας πούμε εγώ είμαι άθεος; Κι αν ας πούμε δε θέλω να το μάθει ο κόσμος ούλλος ότι είμαι άθεος; Αν ακόμη πρεσβεύω άλλο δόγμα ή άλλη πίστη; Και αν και πάλι εν θέλω να το μάθει ο κόσμος ούλλος; Τα ανθρώπινα δικαιώματα φυσικά τα σεβόμαστε κατά το δοκούν (όπως μας αρέσκει τζιαι όπως τα καταλαβαίνουμε.
«Εκπρόσωπος της Μητρόπολης Λεμεσού, ο Σταύρος Ολύμπιος, συμφώνησε πλήρως με τον Χωρεπίσκοπο Αρσινόης και πρόσθεσε ότι στα Δημοτικά, τα Θρησκευτικά διδάσκονται και μέσα από άλλα μαθήματα.» Ακριβώς εδώ είναι η μεγάλη παραφροσύνη. Με λίγα λόγια ο δεσπότης ε μολόησε το κόζι. Το πρόβλημα εν νεν μόνο το πρόβλημα των θερησκευτικών. Το πρόβλημα εν πιο δομικό και αφορά τον όλο φιλοσοφικό προσανατολισμό του εκαπιδευτικού μας συστήματος. Εφόσον παραμένει πρωταρχικός στόχος η καλλιέργεια των ελληνοχριστιανικών ιδεωδών η εκπαίδευση μας θα είναι αναποτελεσματική. Και λέω αναποτελεσματική διότι θα αδυνατεί να φέρει σε πέρας τη σημαντικότερη της αποστολή: την προετοασία των νέων ανθρώπων για την κοινωνία του αύριο. Το εκπαιδευτικό σύστημα (και μεγάλος αριθμός των εκπαιδευτικών) παραμένει εγκλωβισμένο στο χθες και αδυνατεί να απαντήσει στις προκλήσεις του σήμερα. Αυτό αναπόφευτκτα θα δημιουρ΄γησει τεράστια προβλήματα στο μέλλον:ξενοφοβία, ρατσιμόσμός , αυτο-εγλεισμό, συντηριτισμό και εθννικισμό.
«Υπέρ της θρησκευτικής ελευθερίας τάχθηκε η ΠΟΕΔ. Ο Ανδρέας Κασουλίδης, της Οργάνωσης των δασκάλων, είπε ότι το μάθημα θα μπορούσε να γίνει προαιρετικό μόνο για τους ετερόθρησκους, θέση την οποία υιοθέτησε και ο πρόεδρος των οργανωμένων γονιών Δημοτικής». Ποιας θρησκευτικής ελευθερίας. Ακόμη εν εκαταλάβαμε ότι ελευθερία εν σημαίνει μόνοι ότι θέλουν οι πολλοί αλλά προυποθέσει και σεβασμό στο διαφορετικό.
Κ
Δρακούνα, έσιεις δίκαιο, το δίκαιο της ανάγκης εν εχρησιμοποιήθηκε μόνο για να αλλάξουμε πράματα που εν μας αρέσκουν. Οποιαδήποτε συνταγματική τροποποίηση εν αδύνατη χωρίς το δίκαιο της ανάγκης τζαι, εκ των πραγμάτων, που το 1963 τζαι μετά εν αδύνατο να γίνει οτιδήποτε χωρίς την επίκληση του. Αλλά (όι ξαπολώ σας) εχρησιμοποιήσαμεν το επίσης για να κάμουμε τζείνο που μας αρέσκει (λέγε με Υπουργείο Παιδείας, που εν τζαι το θέμα μας) σε τομείς που εν υπήρχαν συνταγματικά εμπόδια. Εν τζαι είπα νε μεν ψηφίζουν προϋπολογισμούς του κράτους για 40 χρόνια, όμως υπάρχουν όρια ακόμα τζαι για το δίκαιο της ανάγκης.
Ένιγουεϊ, το ππόιντ ένι ότι ενώ το Υπουργείο Παιδείας έπρεπε να εν ένα βήμα μπροστά (αφού εν κρατικό αντί κοινοτικό), είναι δέκα βήματα πίσω. Έννεν απότοκο της έκρυθμης κατάστασης, αλλά της επιθυμίας μας να κάμουμε το κράτος της Ζυρίχης Ε/Κ υπόθεση.
Εν διφορούμενο το ζήτημα. Μια επιφανειακή προσέγγιση στο θέμα της κατάργησης του μαθήματος των θρησκευτικών είναι ότι πρέπει να καταργηθεί γιατί εν κρίμα τα κοπελλούθκια μας να υπόκεινται σε τέτοιου επιπέδου πλύση εγκεφάλου, καλλιεργώντας το μπανάλ τρίπτυχο του πατρίς-θρησκεία-οικογένεια, στα πλαίσια ενός αδυσώπητου εθνικισμού.
Θέλω το κοπελλούι μου να έχει κριτική σκέψη. Θέλω να μπορεί να αξιολογεί τον γύρο του κόσμο στα πλαίσια ρεαλιστικής και αντικειμενικής σκέψης και να μην γίνει έρμαιο της κάθε μητρόπολης. Αν μέσω του Χριστιανισμού βρει την ισορροπία του, τότε καλώς, δεν με ενοχλεί διόλου.
Το υφιστάμενο σύστημα ενδυναμώνει το προαναφερθέν τρίπτυχο. Η κυπριακή νοοτροπία, το όλο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα είναι εγκλωβισμένο σε τούτη την κατάσταση. Δεν είναι λύση να καταργηθεί το μάθημα των Θρησκευτικών. Χρειάζεται μια γενική μεταρρύθμιση (όχι σαν αυτή που λανσάρει ο αρχιτέκτονας υπουργός παιδείας που δεν μπορεί να αρθρώσει μια πρόταση, παρόλα αυτά ο μεγαλειότατος τον θεωρεί επιτυχημένο υπουργό). Με το ίδιο δηλαδή σκεπτικό πρέπει να καταργήσουμε και το μάθημα της ιστορίας; Είναι (νομίζω) ευρέως αποδεκτό ότι τα βιβλία ιστορίας του γυμνασίου και του λυκείου βρίσκονται σε καταθλιπτικά επίπεδα. Κύριο μέλημα των εκάστοτε πανεπιστημιακών που τα συνέγραψαν είναι η αναπτέρωση του «Ελληνικού πνεύματος», φροντίζοντας συνεχώς να τονίζουν την ανωτερότητα της φυλής μας.
Η αλλαγή πρέπει να γίνει στα βιβλία και στην επιλογή της διδακτέας ύλης (για τα φιλολογικά μαθήματα μιλώ). Είναι εύκολα όμως τα λόγια… αλλά θα προτιμούσα να πήγαιναν τα λεφτά του φορολογούμενου στη συγγραφή νέων βιβλίων παρά στην αγορά 10 T80.
Drakouna – oi teleftaioi 2 t/k dikastes tou anwtatou efygan 2/6/1966 enw to dikio tis anagkis eihe tethei se hrisi apo prin (kalokairi 1964 nomizw). Me apla mathimatika mporei kaneis na ypopsiastei toulahiston tis politikes (kai ohi kratiko-koinwnikes) skopimotites pisw apo tin praxi afti – skopimotites pou plirwnoume akoma twra (ouden monimoterwn tou proswrinou – p.h tassos) me to na ehoume ena dikigoristiko politiko skiniko pou hwnete jai hanete kathe fora pou epanemfanizetai i anathewrisi tou syntagmatos.
Εγώ βλέπω πίσω από το «οι Ορθόδοξοι μαθητές να μεν δικαιούνται να εξαιρεθούν από το μάθημα» ένα φόβο ότι κάποιοι μαθητές απλά δεν θα πηγαίνουν για να χάνουν ακόμα ένα μάθημα… και εδώ ακριβώς είναι το (επαναλαμβανόμενο) σημείο που θίγεται όλοι, αλλά (για κάποιο λόγο) εν πολλά δύσκολο να το δουν κ το Υπουργείο, κ οι γονείς ακόμα και οι εκπαδευτικοί: εν ούλη η παιδεία που θέλει αλλαγή που πάνω ως κάτω!
Σιένωνε λίραν στην μάχιμη Ε.Φ. την στιγμή που ο μαθητής απλά πιάνει 3 πράγματα για να περάσει και δεν μπορεί να σκεφτεί… Η παιδεία μας είναι ξερή, ανούσια και μας κλείει το μυαλό αντι να το ανοίγει… Πιστεύουν κάποιοι ότι αναβάθμισει της παιδείας σημαίνει να προσθέσης το μάθημα «Cisco routers» σαν επιλογή και δεν βλέπουν ότι στα μαθήματα που υπάρχουν τώρα ο στόχος είναι να συμπληρωθεί η ύλη και όχι να μαθαίνεις να σκέφτεσαι.
Δαμέ έγινεν το «Ενιαίο» και βιβλία επίασαμεν μετά τα Χριστούγεννα… εν το εξέρετε ότι ήταν να γινεί; εξέρετε το. Και να πιάνεις το ακριβό βιβλίο με τις κόλλες πολυτελείας και σε δκυο εφτομάδες να διαλύεται κ να φκαίνουν οι κόλλες… Σιγά να μεν αλλάξει η δομή ενός μαθήματος, εδώ τα απλά δεν μπορούμε να τα κάμουμε!
«Απλό; Όχι στην Κύπρο.» Και το παράδοξο είναι ότι σε μιτσήν τόπο υποτίθεται πως είναι!
Άσχετο: γιατί όταν γράφω κάτι μεγαλύτερο του text box δαμέ, δεν γίνεται scrollable; Πρέπει να πιένεις με το cursor και τα τοξούδκια πιο κάτω. Κ ούτε με αφήνει να πάω πιο πάνω… το cursor πάει αλλά όχι το text.
Στο πρώτο σημείο είσαι οφ. Εν τζαι εξαιρείσαι επειδή εν θέλεις να πάεις μάθημα. Κατ’ ακρίβεια είσαι ανήλικος οπότε εν αποφασίζεις για τίποτε. Εξαιρείσαι επειδή ο γονιός/κηδεμόνας σου ζητά να εξαιρεθείς. Οπότε έννεν για τούτο που ανησυχεί κανένας που τους εμπλεκόμενους.
Το τελευταίο, εν bug, εννα το κοιτάξω όταν υπάρξει χρόνος.
Δε νομίζω να είναι off ούτε στο πρώτο σημείο, εν απλά μια άλλη πτυχή του ίδιου θέματος. Πίστεψε με, εν μπορείς να φανταστείς τι μεθοδεύσεις κάμνουν οι μαθητές -ναι! ακόμα τζιαι να ξεγελάσουν τους ίδιους τους τους γονείς- για να φκούν έξω που την τάξη! Όντως, κανένας εν το σκέφτεται τούτο. Φυσικά δεν είναι αυτό το κύριο θέμα που θίγεται από κανέναν μας, αλλά αυτό που επισημαίνουμε ούλλοι μας – ότι εν πολλά πράγματα που χρειάζονται ριζική αλλαγή! Εξάλλου το θέμα που θίγεις εν πολλά καθολικό για να το περιορίσουμε μόνο στο φταίξιμο που έχει το Υπουργείο Παιδείας. Ούλλοι φέρουμε ευθύνες, που τους πιο μεγάλους ως τους πιο μιτσιούς. Είπαμε όμως, εν Κύπρος δαμέ!
Δεν βλέπω πως έχω ευθύνη εγώ για το syllabus των θρησκευτικών στα σχολεία. Θα έλεγα ότι το loby της Εκκλησίας είναι ακόμα πολύ δυνατό και είναι αυτό που καθορίζει ορισμένα πράγματα στην παιδεία. Είναι λογικό, αν σκεφτείς ότι όλα τα παλιά σχολεία της Κύπρου ιδρύθηκαν από την Εκκλησία
(η γνωστή καραμέλα ότι κράτησαν τον Ελληνισμό την εποχή της κατοχής και μπλα, μπλα). Αυτή η σχέση κάποτε θα σταματήσει, είναι θέμα χρόνου.
Ανακάλυψα το εχτές τζαι γράφω το για να μεν το ξεχάσω. Το Υπουργείο Παιδείας επροέκυψε το 1965 με σχετική νομοθεσία.