Εδιάβαζα τη συζήτηση στο Μαριάμπα για την ανώτατη εκπαίδευση[*] τζαι επρόσεξα ένα σχόλιο, το οποίο παραθέτω:
Πιστεύω ότι έχεις ένα διανοήστικο στυλ που η κυπριακή γλώσσα δεν βοηθά. Μπορείς να την χρησιμοποιείς σαν αλατοπίπερο αλλά όχι σαν το κυρίως πιάτο!
Προσέξετε την υπόθεση ότι τα κυπριακά εν όπως τον μαθητή που μπορεί εν καλό παιδί αλλά εν κούσπος[**]. Εν τζαι εν ότι εν το αγαπούμε, νοιαζούμαστεν αφ’ υψηλού, αφού εμείς είμαστε έξυπνοι, τζαι πατρονάρουμεν το καλοπροαίρετα. Το φανερό πρόβλημα δαμαί εν ότι τα κυπριακά έννεν κούσπος, εν γλώσσα. Έσιει 700Κ κόσμο πάνω σε ένα νησούι που τα μιλούν μια χαρά σε ούλλη τους τη ζωή, αλλά μιλούν τζαι καλαμαρίστικα για τρεις λόγους. Επιβάλλει το η εθνική ταυτότητα, τα κυπριακά εν γράφουνται επίσημα τζαι εχτός που τούτους τους 700Κ κανένας άλλος εν τα μιλά. Για το δεύτερο τζαι τον τρίτο λόγο μιλούν τζαι αγγλικά στην τεράστια τους πλειοψηφία.
Αν θέλεις λοιπόν να γίνεις κάτι παραπάνω που κούσπος, πόσο μάλλον να έσιεις τζαι στυλ, εν γίνεται να μιλάς τη γλώσσα των κούσπων. Πρέπει να μιλήσεις τη γλώσσα των διανοουμένων. Βεβαίως, για να μεν είσαι ακόμα μια σταγόνα στον ωκεανό, αλλά τζαι για να είσαι τζαι λίον ο εξευγενισμένος βάρβαρος (δαμαί επήεννεν πολλά η ανάλυση που έκαμεν o Ρεταμάρ για τον Καλιμπάν αλλά ας μεν το κάμω σεντόνι πάλε), πρέπει να βάλεις τζαι λία κυπριακά ποτζεί ποδά, έτσι για να βελτιώσεις το image σου ως ο διανοούμενος που ανέβηκε πάνω που τους κούσπους αλλά προσπαθεί να τους ανεβάσει τζαι τζείνους.
Μεν με παρεξηγάτε, εν είμαι καθόλου αμυντικός. Ξέρω κυπραίους που λειτουργούν τζαι γράφουν στα καλαμαρίστικα. Εν τζαι εν κακό πράμα. Ξέρω τζαι κυπραίους που λειτουργούν τζαι γράφουν στα εγγλέζικα. Προσωπικά νομίζω γράφω τζαι με τους τρεις τρόπους σε αποδεκτό επίπεδο. Προσπαθώ όμως να καταλάβω γιατί ένας καλαμαράς διανοούμενος μπορεί να γράφει καλαμαρίστικα με επιρροές που τα γαλλικά τζαι τα γερμανικά αλλά ένας κυπραίος διανοούμενος εν μπορεί να γράφει κυπριακά με με επιρροές που τα καλαμαρίστικα τζαι τα εγγλέζικα. Ο ένας έσιει στυλ τζαι ο άλλος εμποδίζεται να έσιει στυλ.
Τζαι για να μεν λαλεί ο κύριος sraosha ότι εν μαθαίνω, η αναλογία κυρίως πιάτου τζαι αλατοπίπερου εν λανθασμένη διότι εν πλήρως συμβατική. Η γλώσσα εν γλώσσα τζαι η διάλεκτος εν διάλεκτος μόνο επειδή κάποιοι αποφασίσαν πλήρως συμβατικά ότι έτσι ένι (εν τζαι εν κακή η σύμβαση, απλά να μεν προσποιούμαστε ότι εν κάτι άλλο πιο νοηματικό). Εν τίθεται θέμα μπαχαρικών. Αν θέλεις αναλογία, εν σαν τα φασόλια τζαι τα λουβιά, δυο φαγιά που έχουν πολλές ομοιότητες τζαι πολλές διαφορές. Αν δεν σου κάθεται ο συνδιασμός μεν τα συνδιάζεις, αλλά έννεν σωστό να μειώνεις το δεύτερο σε μπαχαρικό που χαλά τη γεύση του πρώτου.
[*] Εν καλή η συζήτηση, αξίζει πολλά να τη διαβάσετε, όπως τζαι η συνέχεια στο Στέλιο. Σε γενικές γραμμές συμφωνώ, αλλά εν μεγάλη κουβέντα.
[**] Κούσπος κυριολεκτικά είναι η αξίνα και μεταφορικά χρησιμοποιείται για τους intellectually challenged μαθητές, με την έννοια ότι μόνο για χειρωνακτικές εργασίες είναι ικανοί.
Μια χαρά τα λες.
Εγώ πάντως δεν κατάλαβα γιατί θα σου έλεγα πως δε μαθαίνεις — μάλλον ήθελες να βάλεις έτσι αυθαίρετα ένα λινκ προς την Αόρατη Αρχή (της Φιλικής Εταιρείας).
Μουάχα, κλπ.
;-)
Τρίτη 27/06/2006 12:47wraios
Τρίτη 27/06/2006 14:09Γιώργο,
συμφωνώ σε γενικές γραμμές μαζί σου (για τον πατερναλισμό του σχόλιου), αλλά αν θέλουμε να είμαστε απόλυτα ειλικρινείς, διανουμενίστικα, εν μπορούμε να γράψουμε στα κυπριακά για έναν πολλά απλό λόγο: εν έχουν τα κυπριακή γραπτή παράδοση. Τούτο έχει ως συνέπεια, να μεν υπάρχουν καν στα κυπριακά “διανοήστικες” λέξεις. Μπορούμε να γράφουμε τις λέξεις της καθημερινότητας στα κυπριακά γιατί τζιείνες υπάρχουν, αλλά τες λέξεις-κλειδιά που εννά μας επιτρέψουν να μιλήσουμε για λλίο αφηρημένα θέματα, εν τες έσhει η γλώσσα μας.
Τρίτη 27/06/2006 15:04Α, τζιαι με τζείνο που έγραψες περί γλώσσας-διαλέκτου, εθύμησες μου ένα τσιτάτο που τα μαθήματα γλωσσολογίας:
Η γλώσσα είναι διάλεκτος με πεζικό, ναυτικό & αεροπορία!
Τρίτη 27/06/2006 15:06Τζιαι κάτι ακόμα (ξέρω το, αλλά ήνταμπου να κάμω, έρκουνται μου σε αναλαμπές):
Για τζιείνο που λαλείς:
“…αλλά μιλούν τζαι καλαμαρίστικα για τρεις λόγους. Επιβάλλει το η εθνική ταυτότητα…”
Νομίζω ότι τζιαι η χρήση των κυπριακών μπορεί να γίνει για λόγους εθνικής ταυτότητας, στην περίπτωση που ο εκάστοτε χρήστης των κυπριακών θέλει να προβάλει μια περισσότερο κυπριακή, παρά ελληνική ταυτότητα.
Τρίτη 27/06/2006 16:08Όπως έλεγα λοιπόν (πριν με κόψει το javascript comment verification μια και ο Akregator δεν έχει javascript), τα ίδια ακριβώς έλεγαν κι εδώ για τη Δημοτική και τελικά αποδείχθηκαν τεράστιες κοτσάνες, με τα έργα του Γληνού, του Παλαμά, του Κορδάτου κ.α.
Η γραπτή σας παράδοση Μαριάμπα υπάρχει στα logs των εταιριών κινητής τηλεφωνίας, μια και εδώ και κάμποσα χρόνια τα κυπριακά ξεκίνησαν για πρώτη φορά στην ιστορία να χρησιμοποιούνται γραπτά στα SMS. Και η παράδοση συνεχίζει να χτίζεται σήμερα στο Ιντερνετ.
[εδώ προσθέστε κυνικό σχόλιο για το θρίαμβο της Εποχής της Πληροφορίας απέναντι στον κοντόθωρο σκοταδισμό του παρελθόντος]
Τρίτη 27/06/2006 17:25Δημήτρη,
ελπίζω να καταλαβαίνεις ότι τα sms εν υπόθεση των τελευταίων 7-8 χρόνων. Το αν εννοείς προφανώς ότι υπάρχει corpus δεδομένων με γραπτή κυπριακή γλώσσα εννοείται. Αν θέλεις μάλιστα να μαλλώσουμε για ο ποιος θα έβρει πιο παλιά γραπτή παράδοση, θα σου πω ότι εγώ κατοχυρώνω ως παράδοση τα σενάρια για κυπριακές τηλεοπτικές σειρές.
Τρίτη 27/06/2006 17:37Αν θέλεις όμως να διαβάσεις τί πραγματικά λέω, είναι προφανές ότι εννοώ το εξής: “Για αφηρημένα θέματα η κυπριακή γλώσσα δεν έχει παράδοση. Αναγκαστικά λοιπόν καταφεύγει στα καλαμαρίστικα.”
Ας μην πιάσουμε τώρα το θέμα της δημοτικής. Στο κάτω κάτω δεν πέρασε η δημοτική του Ψυχάρη
(συνέχεια, πάτησα κατά λάθος το enter)
δεν πέρασε η δημοτική του Ψυχάρη σε μας. Ας μην δούμε επίσης το πόσοι λόγιοι τύποι υπάρχουν στη δημοτική.
Επίσης για τη μη-ύπαρξη γραπτής παράδοσης της κυπριακής κοίταξε τα κυπριακά blog. Δεν υπάρχει συμφωνημένος τρόπος γραφής των κυπριακών, λίγο πολύ προσπαθούμε να αποδώσουμε φωνητικά τις λέξεις.
Και κάτι ακόμα: το ότι δεν υπάρχει παράδοση δε σημαίνει το ότι δεν γράφτηκαν ποτέ κείμενα στην κυπριακή. Σημαίνει ότι αυτά τα κείμενα είναι ανενεργά, νεκρά, α-χρηστα σήμερα και δεν μπορούν να είναι πραγματική παράδοση, παρά κείμενα γλωσσολογικού ενδιαφέροντος.
Πριν τρελαθούμε λοιπόν: το ότι δεν υπάρχει ούτε ένα επιστημονικό κείμενο στα κυπριακά δεν είναι σκοταδισμός, αλλά συνέπεια της πραγματικής φύσης των κυπριακών ως αποκλειστικά προφορική διάλεκτος. Πραγματικά δεν ξέρω πως θα μπορούσε να αλλάξει αυτό: να κυπριοποιήσουμε καλαμαρίστικρες λέξεις;
Ας γίνει ένα τέτοιο κίνημα και μετά βλέπουμε αν μπορούμε να μιλάμε για παραδόσεις κλπ.
Τρίτη 27/06/2006 17:46Η γραπτή παράδοση ‘ανακαλύπτεται’ ή κατασκευάζεται ωραιότατα, τι λέτε τώρα.
Είχε η μοραϊτοκρητικοεπτανησιακή (μετέπειτα ‘Κοινή Νεοελληνική’) λεξιλόγιο για να αποδόσει τον Έγελο, τον Ουγώ, τον Κάντιο και τον Γοίθιο; Το μετέφρασε.
Σε πρακτικό επίπεδο, δε νομίζω καν να χρειαστεί να ‘κυπριοποιήσουμε καλαμαρίστικες λέξεις’, μπορούνε να χρησιμοποιηθούν αυτούσιες.
Βεβαίως, σημασία δεν έχουν όλα τα παραπάνω, ούτε και νόημα — αφού σιωπηλά οι περισσότεροι βολεύονται με την παρούσα διτυπία (diglossia για τους αγγλοθρεμμένους) ή και τη χρήση της αγγλικής σε ο,τιδήποτε ξεπερνάει τις καθημερινές ανάγκες, περιγραφικά μιλώντας πάντα. Έχει όμως σημασία η υπόκωφη βία (γιατί περί μορφής βίας πρόκειται) του πατερναλισμού. Σ’ αυτό έχει δίκιο ο ΓΣ.
Τρίτη 27/06/2006 19:39Sraosha,
ναι κατασκευάζεται μια χαρά η παράδοση, αλλά τώρα που μιλάμε είναι κατασκευασμένη;
Φαντάζομαι ότι άμα δημιουργηθεί τέτοιο κίνημα, πολύ εύκολα το Χρονικό του Λεόντιου Μαχαιρά θα γίνουν τα δικά μας μακρυγιαννικά απομνημονεύματα.
Όσο για το “σιωπηρά βολεύονται”, απλά θα ήθελα να πω ότι η γλώσσα είναι άτυπη σύμβαση. Ποτέ δεν μπορεί να δημιουργηθεί τεχνητά μια πραγματική γλώσσα. Άρα μία διάλεκτος που αντλεί μεγάλο μέρος του λεξιλογίου της από την Κοινή, και άλλο μέρος από την γλώσσαν των παλιών αποικιοκρατών της δεν είναι “σιωπηλο βόλεμα”, παρά μια σχετικά συνηθισμένη γλωσσική κατάσταση. Δεν τίθεται ιδεολογικό ζήτημα εδώ.
Μπορεί να τεθεί όμως ιδεολογικό ζήτημα για οποιαδήποτε αντιμετώπιση δείχνουν για τη διάλεκτό τους οι χρήστες της (είτε αυτή η αντιμετώπιση είναι πατερναλισμός, είτε περιφρόνηση, αλλά ακόμα είτε είναι εξιδανίκευση)
Τρίτη 27/06/2006 20:54Το να γράφουμε λέξεις τέλια καλαμαρίστικες, για να μεν πω καθαρευουσιάνικες, που εν θα τες ελαλούσαμεν πάνω στην κουβέντα, τζιαι να βάλλουμεν έναν “τζιαι” τζιαι έναν “όξα”, εν νάκκο σαν τα εγγλέζικα α λα Ξενοφών Ζολώτας. Εκάμαμεν το φυσικά οι παραπάνω που συμμετέχουμε σε τούντη συζήτησην (φταίω!) αλλά φυσικά χωρίς να το παίζουμε Ψυχάρηδες.
Αν θέλει κάποιος να γράφει κείμενα με μιαν άλφα “γλωσσική ειλικρίνια”, πρέπει να δουλέψει πολλά σοβαρά για να καθαρίσει που το ύφος των εφημερίδων, να μεν το παρασιέσει τζιαι να γράφει σαν το Λιπέρτη, ή σαν σεναριογράφος του Σίγμα. Που την άλλη αν γράφει στη δημοτική να μεν καταντήσει άρθρο που τες Σελίδες.
Η ορθογραφία έννεν πρόβλημα, το θέμα εν το στυλ. Που εν πρόβλημα τζιαι για όσους έν έχουν γλωσσικά εμπόδια.
Για την ιστορία οι Ασσίζες του βασιλείου της Κύπρου πρέπει να εν το πρώτο νομικό κείμενο (κώδικας, όι προικοσύφωνο) σε νεοελληνική διάλεκτο. Μαντέψετε ποια .
Τετάρτη 28/06/2006 01:42Σίγμα είναι εκείνο το γαμάτο σήριαλ με τις έκφυλες γκομενίτσες (εκτός από το τρίμπαζο που είχε ένα μπαρ) και κάτι παππούδια που έπαιζε στο ΡΙΚ; Αν ναι, ΛΙΓΑ ΜΕ ΤΟ ΣΕΝΑΡΙΟΓΡΑΦΟ ΤΟΥ!
Κατά τα άλλα δεν είμαι και πολύ σίγουρος ότι στέκει το point σου, να, εγώ τώρα που είπα “point” δεν ήταν καλαμαρίστικο αυτό που έγραψα; Τι ήταν, Ζολώτας;
Τετάρτη 28/06/2006 03:38Παδκιά γεια σας
Τετάρτη 28/06/2006 18:22Καταρχήν θα θελα να συγχαρώ το Γιώργο για το σχόλιο του. Εδώ και λίγο καιρό παρακολουθώ τα κυπριακά, και ορισμένα ελληνικά blogs και βλέπω ότι ανακαλύπτω μιαν άλλη Κύπρο, πιο δυναμική, πιο κριτική λιγότερη σεμνότυφη και λιγότερο δήθεν. Πραγματικά αρέσκει μου.
Σε ότι αφορά στο θέμα της γλώσσας. Εγώ νομίζω ότι η χρήση της νεοελληνικής κοινής είναι απότοκο της κυριαρχίας του ελληνικου αλλυτρωτικού εθνικισμού στο νησί. Η ιδεολογία εισάγει μια ασυμμετρία (το ελληνικό εν καλό /sic/ in το κυπριακό εν χωρκάτικο! Σκεφτείτε λίο τις τις χαζοχαρούμενες εκπομπές του Σίγμα (οι οποίες κάτω από από τη χαζοχαρούμενη τους επίστρωση κρύβουν ένα στυγνό και άκαμπτο συντηρητισμό/εθνικισμό). Τη νεοελληνική κοινή χρησιμοποιούνται οι δήθεν διανοούμνενοι, οι μορφωμένοι οι καθηγητές και οι δακάλες. Την κυπριακή διάλεκτο χρησιμοποιούν οι χωρικοί
οι αμόρφωτοι, οι φτωσιοί. Τζιαί κάτι ακόμα: Ξέρετε ότι με εγκύκλιο του υπουργείου παιδείας υποδεικνύεται στις δασκάλες και τους δασκάλους να μη επιτρέπουν τη χρήση της κυπριακής στην τάξη;
Αυτά.Ευχαριστώ και συνεχίστε την καλή δουλειά.
@KYR: Ευχαριστώ για τα καλά λόγια, αλλά η αλήθεια εν ότι εν είμαστε μια άλλη Κύπρος, είμαστε ένα αμοιβιδικά μικρό μέρος της Κύπρου όπως την ξερετε. Η υπόλοιπη ακόμα το δουλεύει. Τες οδηγίες του ΥΠ διαβάζω τες συχνά πυκνά, έχω τζαι ένα ποστάκι με την τελευταία εκστρατεία για προώθηση της επιχειρηματικότητας. Ελπίζω πάντως να βλέπουμε σχόλια σας πιο συχνά.
@Δημήτρης: Το Σίγμα είναι ολόκληρο τηλεοπτικό κανάλι με πληθώρα σειρών όπως αυτή που αναφέρεις (τζαι πολλά σιειρότερες), το οποίο είναι μέρος του συγκροτήματος Δίας, μιας ομάδας ΜΜΕ που συμπεριλαμβάνει τηλεοπτικό τζαι ραδιοφωνικό σταθμό, εταιρία παραγωγών, εφημερίδα τζαι ένα κάρο περιοδικά.
@Υπόλοιπα: Ωραία η συζήτηση, δύσκολο να γίνει μέσω σχολίων στο ίντερνετ. Έτσι πράματα αναλύουνται μόνο με τη συνοδεία μπύρας. Πάντως τα σχόλια σας προσθέτουν πολύ ζουμί στην αρχική καταχώρηση, μάλλον παραπάνω τζαι που το δικό της.
Τετάρτη 28/06/2006 23:43Μετά από προτροπή του Γιώργου πριν κάτι μήνες, αγόρασα ένα βιβλίο με τίτλο «τα άπαντα του Λιπέρτη». Μέχρι τότε πίστευα ότι η Κυπριακή αποκτά αξία μόνο με τη συνοδεία της σούβλας. Μόνο μετά τον Λιπέρτη μπόρεσα να εκτιμήσω το περιεχόμενο και την ουσία της. Το γεγονός ότι δεν την γράφουμε, πολύ απλά στερούμε σε εμάς και στον υπόλοιπο κόσμο το σερβίρισμα ενός εξαιρετικού «κυρίως πιάτου»
Τα σέβη μου
Πέμπτη 29/06/2006 03:10Έτσι πράματα αναλύουνται μόνο με τη συνοδεία μπύρας.
Ε, οργάνωσε τίποτα τότε, τεμπέλαρε.
Πέμπτη 29/06/2006 08:50