Την τελευταία φορά που επήα στο Λονδίνο επισκέφτηκα την Tate να δω μοντέρνα τέχνη. Έχω πρόβλημα με τη μοντέρνα τέχνη γιατί εν την καταλάβω καθόλου μερικές φορές. Σε ένα δωμάτιο είσιε μια τηλεόραση τζαι έπαιζε μια λούπα με ένα κακάσιημο τύπο που ήταν όπως τον εγέννησε η μάνα του… ψέματα, εφορούσε γάντια του μποξ, τζαι εδέρνετουν, μόνος του. Άσχετο: ήταν πολλά πριν να φκει το βίντεο με την αστυνομία. Οι τοίχοι ήταν γεμάτοι με φωτογραφίες παρμένες που το βίντεο. Τελικά ο τύπος ήταν ο καλλιτέχνης. Ανάφερα ότι ήταν αποκρουστικός;
Τέλοσπαντων, σήμερα το μεσημέρι έκατσα να φάω με δυο καλλιτέχνες. Στην αρχή εσυζητούσαμε για τα όργανα που εν δέρνουνται αλλά ήρτε το 153 τζαι το 223 τζαι εκάτσαν δίπλα μας, οπότε εκόψαμε τες μαλακίες να μεν φάμε τζαι εμείς ξύλο. Εγώ εσυγκεντρώθηκα στα λουβιά μου τζαι τα παιδιά ανοίξαν μια κουβέντα για την δυτική ηγεμονία της κυπριακής σύγχρονης τέχνης με αφορμή το Μανιφέστα που εννα γινεί φέτος στη Λευκωσία.
Ο ένας εν έκαμε αίτηση γιατί εν του άρεσε η φάση. Εν είμαι τζαι ακριβώς σίουρος γιατί αλλά νομίζω ήταν το πατερναλιστικό στοιχείο. Βασικά από ότι ελάλεν εννα έρτει μια επιτροπή που υψηλούς Ευρωπαίους να αποφασίσει ποιοι χώρκατοι Κυπραίοι καλλιτέχνες εννα μπουν μέσα. Εν σαν τες λέσχες για γκολφ στον αμερικανικό νότο ας πούμε. Ο Κυπραίος καλλιτέχνης επηρεάζεται που την ανατολή τζαι πρέπει τούτο να εν κομμάτι της δημιουργίας του, αλλά όι με οριενταλιστικό τρόπο. Έννεν σωστό να μπει στο ευρωπαϊκό καλούπι με το ζόρι. Άρα πρέπει να κλάσουν τες προσπάθειες που εν διούν στον Κυπραίο ίση μεταχείρηση. Άλλο άσχετο: θυμίζει μου τον καυκά με τη ζημιά που έκαμε ο μαγικός ρεαλισμός στους νοτιοαμερικανούς συγγραφείς. Φέρνει τζαι λίο προς το αναρχικό η όλη θεώρηση.
Ο άλλος, που έκαμε τζαι αίτηση, εν διαφωνεί με το δυτικο-αποικιακό χαρακτήρα αλλά θωρεί το που την πλευρά του Κυπραίου καλλιτέχνη. Τουλάχιστον το Μανιφέστα έννεν μια έκθεση που εννα καλέσει δέκα μεγάλους ξένους τζαι τρεις Κυπραίους τζαι να βάλει τα έργα τους σε μια στατική παρουσίαση για μερικούς μήνες. Εννα δώκει την ευκαιρία σε Κυπραίους που θέλουν να μπουν στο χάρτη να συνεργαστούν με ξένους που είναι στο χάρτη, να κάμουν κονέ, τζαι γενικά να αποκτήσουν προσβάσεις σε ένα περιβάλλον που ούτως οι άλλως οι ίδιοι επιλέγουν. Αφού παν σε δυτικά σχολεία τέχνης τζαι παρακολουθούν τες εξελίξεις στο δυτικό κόσμο, εν ευκαιρία να μπήξουν που το παράθυρο την ανατολή στη δύση. Πολλά ρεφορμιστικό επιχείρημα, με κερασάκι το νεοφιλελεύθερο κίνητρο της ατομικής ανέλιξης, που με τη σειρά της εννα προκαλέσει τζαι τη συλλογική βελτίωση.
Εκίνησε μου το ενδιαφέρον. Ραντεβού το Σεπτέμβρη.
Η ιστορία με τη Manifesta πάει πίσω εδώ και μήνες.
Πρωτοάκουσα για αυτήν σε ένα πρωτοχρονιάτικο πάρτυ στη Νέα Υόρκη: “Είσαι από την Κύπρο; Γουάου, Manifesta! Τέχνη! Μπιενάλε! Κουλ!” Επρόκειτο για αμερικανούς καλλιτέχνες που θα συμμετείχαν και οι οποίοι δεν είχαν ιδέα που έπεφτε η (μαρτυρική) Κύπρος πρωτύτερα.
Μετά, στην Κύπρο, ήμουνα με κάτι φίλους Κύπριους καλλιτέχνες και μεταξύ στριφτού και ζιβανίας μου εξήγησαν πόσο καλή φάση είναι η Manifesta και πόσο λίγο έχουνε προετοιμαστεί για την υποδοχή της διοργάνωσης οι χαρούμενοι νησιώτες (που, ας μην το λησμονεί κανείς, ζούνε σε μια ημικατεχόμενη πατρίδα). Εμένα κάτι μου μύρισε, δε φαινόταν η όλη φάση για περίπτωση κλασσικής αφασίας, περισσότερο σαν μποϋκοτάζ.
Μίλησα μετά με άλλους Κύπριους καλλιτέχνες, οι οποίοι έπεσαν να με φάνε, λέγοντάς μου ούτε λίγο ούτε πολύ πως η Manifesta είναι μια ξενοκίνητη πολυεθνική αδηφάγος διοργάνωση για την οποία αδιαφορεί το κράτος (που, ας θυμόμαστε, είναι η μόνη νόμιμη κυβέρνηση στο νησί), στην οποία τον λόγο έχουνε αυτοί οι ξένοι και λύνουν και δένουν και κάνουν κουμάντο. Μετά από εξαντλητικές διαπραγματεύσεις (οι οποίες, όπως το κρατεί εδώ η παράδοση, απέβησαν άκαρπες) έμαθα τουλάχιστον πως αυτοί οι συγκεκριμένοι Κύπριοι καλλιτέχνες πικαρίστηκαν που οι ντόπιοι δεν θα έχουν κανένα προνομιακό καθεστώς στη διοργάνωση — “τι Σχολή Καλών Τεχνών και πελλάρες;”, είπε ένας τους χαρακτηριστικά. Νομίζω πως τους πείραξε που οι υποψηφιότητες θα αξιολογηθούν, έστω και εάν όσοι τις υπέβαλαν ορμώνται από το χρυσοπράσινο φύλλο. Με άλλα λόγια, συντεχνιακό μού φάνηκε το πρόβλημα, αφού εγώ πάλι δεν ξέρω εάν οι ιθαγενείς Ιταλοί καλλιτέχνες έχουνε κάποιο προνομιακό καθεστώς στη Μπιενάλε της Βενετίας, ή οι Γάλλοι κινηματογραφιστές στις Κάννες. Επειδή είσαι η χώρα που φιλοξενεί δε σημαίνει πως είσαι και η τιμώμενη χώρα.
Αυτά ως εντυπώσεις, όχι κρίσεις.
Πέμπτη 06/04/2006 22:20Κατ’ αρχήν η έννοια δυτική τέχνη για μένα υπονοεί ακαδημαϊκήν τέχνη, έντεχνα (κυριολεκτικά) έργα πριν τον μοντερνισμό αλλά μετά την αναγέννηση, αν δεχτούμε σαν χοντρικά χαρακτηριστικά την συγκερασμένη διατονική μουσική τζιαι την απεικόνιση της φύσης που τους εικαστικούς. Η εισαγωγή της μη δυτικής τέχνης στη δύση εν έγινεν που τον τζιαιρόν του Ματίς, του Πικάσο τζιαι του Ντεμπυσύ;
Τζιείνον που θέλουμεν κατά τη γνώμη μου εν οι δικοί μας οι καλιτέχνες να έχουν ένα γερό ακαδημαϊκό υπόβαθρο τζιαι στην ανατολική έντεχνη παράδοση, π.χ. αγιογραφία, οθωμανική κλασσική μουσική κλπ, να σταματήσουν να βλέπουν τη δικήν τους παράδοση οριενταλιστικά. Τζιαι τούτον άρκεψεν να γίνεται στην ευρύτερη περιοχή ( Κόντογλου, η σχολή του Ross Daly), αλλά εξακολουθεί να εν κάπως περιθωριακό ή να συνδέεται με άσχετα πράματα (νεο-ορθοδοξία κλπ).
Κατά τα άλλα, ο καθένας εκπροσωπεί τον εαυτόν του, τα κινήματα-επιρροές που θκιαλέει, τζιαι μετά την εθνική η τοπική ταυτότητα. Αν βλέπουν λανθάνοντα ιμπεριαλισμό στην έκθεση ας κάμουν κάτι underground μόνοι τους ή με άλλους ομοϊδεάτες ξένους.
Παρασκευή 07/04/2006 00:01Ένα άλλο ενδιαφέρον γεγονός εν ότι ο ανάρχας ήταν κοντά στα σαράντα τζαι ο ρεφόρμας κοντά στα είκοσι.
Παρασκευή 07/04/2006 11:37Πράγματι, πολύ ενδιαφέρον. Δεν ξέρω για το συγκεκριμένο θέμα αλλά τελευταίως το έχω παρατηρημένο ότι ο απορριπτισμός (και συντηριτισμός σε άλλα θέματα) δεν εκφράζεται από τους νέους των είκοσι+, αλλά από τους σαραντάρηδες. Γιατί άραγε?
Παρασκευή 07/04/2006 15:01@drakoυνα
μηπως επειδη ο μεγαλυτερος το εχει παρει πια αποφαση οτι δεν θα γινει ο νεος πικασσο, ενω ο 20χρονος ακομα καρβελια ονειρευεται?
Κυριακή 16/04/2006 11:36ή αν θελεις, ο νεος Joseph Beuys, για τους πιο ψαγμένους.
Κυριακή 16/04/2006 11:37